BCCPAM000522-3-10000000000000

DE TERCIARIOS FRANGISCANOS 567 Los vascos. El Padre Elizondo, O. M. Cap. Mientras en la Catedral se leian las Conclusiones en castellano, los Ter- ciaros de la montafia de Navarra y los de Guipuzcoa congregdronse en la amplia capilla de San Francisco Javier, para oir la lectura de las mismas en euskera y escuchar el discurso del R. P. Francisco de Elizondo. Un acto Oficial dedicado a los vascos en nuestro Congreso, esté sobra- damente justificado. El omitirlo, hubiera sido una imperdonable preterici‘n para con este ben- dito pais que con raz6n ha sido llamado «rincén paradisiaco (1) »; imperdo- nable pretericién para con una lengua que fué siempre y es hoy—como dice el sabio canénigo de Bayona Mr. Daranatz—la mejor garantia y salvaguar- dia de las tradiciones religiosas y de la pureza de costumbres de la raza etis- kara; y sobre todo hubiera sido en desprecio a los dos mil congresistas veni- dos de pueblos que hablan y entienden el euskera mejor que el castellano. -Lefdas las conclusiones, tom6 la palabra el R. P. Francisco de Elizondo. EI P. Francisco no necesita presentacién ante el pais vasco. Todos los pue- blos le han oido predicar en vascuence castizo, sencillo, popular. Y en casi todos los hogares se ha leido con delectacién su precioso librito de narracio- nes piadosas, Lore usaidun-mamitsuak. He aqui el texto de su discurso: ; _ Irugafengo maiteak eta gafierako Andre ta Jaunak Efi-Uri askotako lrugafengoak gauf Irufiara etofi zerate, Uri ontako kafika- enparanizak befiere ez bezela bete- beteak daude, Prantziskotaf Irugafengoak bazter guztietan agertzen dira, toki auek gureak dirala dirudi. Emen bizi diranak ez omen difuzte onelako elizkizunak egundafio ikusi, ez eta alakoen antzekoeta- ra ainbeste lagun etortzen ere. Gauz auek ikusi-ta zoraturik bezela daude, ba- fia beste batek geien geiena afitzen ditu jpozgafia benetan!, zuen begirapen eta zintzotasuna, bai izketan eta bai ibileran, sofiekoetan bezela gafierako guztie- fan ere. Bizkai, Gipuzko, Araba ta goiko aldeko Napaf euskaldun bikafiak, baita be- ko aldeko Napaf sutsu ta Aragondaf bizkofak, guztiak Senideak, lrugafengoak guztiak, Asistaf Prantzisko Zorionekoari gertu gertutik jafaitu nai diozutenak, bategin-da gauf emen zaudete. Ta gzerk ekafi zaitue? Irufian Elizkizun eta Ba- tzafe edefak izango zirala zuen efietan entzun dezute, gure Aita Prantzisko Zo- rionekoak Irugafen Senidetza asmatu-ipifii ezkero aurten zazpireun urte egiten dirala esan dizuete, ta zuek, Aifaren izen on eta goratasunak aitatzen entzunik, poz-pozik etofi zerate, alkaf alaituaz, alkafi indafa eman naiean, zuen biotza Aita maiteari eskeintzen diozutela itz abetan: Aifa, emen gaude, agindu. Gauz auek eta zuen pozak ni ere poztutzen naute, bafia naigabetu ere bai. (1) Dr. E. Urroz, Pbro. La Religién en el Pais vasco.