BCCCAP00000000000000000000761

324 SECTIO V : DE ACTIONE SCIENTIFICA et per dictata, sicuti modo fere omnes consueverunt moderni; non antem in illo stilo scholastico, quo nos utemur, quoque per disputationem satis abunde potest ing·enii acies provocari et ,exerceri > (1). Insuper inter scholasticos et recentiores magistros .selegit praestantiores ; « sed ita ut nullius :fiam servus: Ideo in prospectn libri ·promisi pbilosophiam nunc subtiliorum pbiloso– phorum acumine structam, nunc recentiorum dilige11tiorum con– siderationibus auctam,, sed praeprimis lumine naturae proprio partam » (2). Serius quam in ceteris Europae nationibus philosopbia scbo– lastica apud hispanos relinquitur, eamque propugnabat adhuc an. 1773 Lambertus a Caesaraugusta (t 1785), qui suis in prae– lectionibus silentio praeteribat discidium iam ubique propaga– tum inter utramque, veterem scilicet et recentiorem philoso– phiam. Ipse enim perspiciens quod in universitatilms; in colle– giis aliisque in scientiarum palaestris, cnrsus philosophicus pau– -0is quotannis mensibus absolvebatur; in super aegre ferens quod .singulis diebus aliquae dicarentur lÍorae ímprobo scribendi la– bori, praesertim ut candidati ab hac scribendi servitute libera– rentur, typis tradidit brevem quandam institutionem tria parva volumina complectentem, « quae socia viva magistri voce, ad mentis culturam exercendam et ad sapientiae amorem explen– dum su:fficiens aestimata est» (3). Ipso fatente auctore, qnae in his voluminibus explicantur ex variis scriptoribus collecta et -excerpta sunt, ita ut systema quoddam personale et proprium minime constituant. Cum vero post dimidium saec. XVIII in hui_us hispanicae nationis scholas et academias nova studiorum Tatio inducenda esset proclivitati et naturae illius aevi magis accommodata, publice typis editus apparuit cursus pbilosopllicus .a Francisco a VilJalpando (1740-1797) concinnatus, qui non so– lum in collegiis provinciarum Fratrum Oapuccinorum adhibetur, sed in ipsis quoque publicis patriae nationis universitatibus, -quippe qui ad hunc fi.nem a gubernio prae ceteris eiusmodi (1) Cf. ibid., t. I, p. VII. (2) Cf. ibid., t. 1, p. V. (3) Institutio philosophica b1·evi methodo ea:arata et ad theologica studia accommodata, Vol. I, Logica, Caesarangnstae, 1773; vol. II, Metaphysica, ibid., 1774; vol. III, Physioa, ibid., 1774. lpso fatente anotore, hio onrsus exoerptns est «ex institntio– nibns pro oollegio Tnllensi, Bresoiae, Oartier, Bononiae, Jaoqnier, Le Ridano et .ali is,.