BCCCAP00000000000000000000761

DE STUDIORUM EVOLUTIONE ET 'PROGRESSU 5. - De scholis seu collegiis ad externos discipulos erudiendos. (1761-1940) _263 '244. Apud populos lingua ge1·manica, utentes. - 245. In Italia. ·- 246. In Hispania. - 247. In seminariis et universitatibus. 244. - Sub :finem saeculi XVIII nova actionis forma in :aliquas Ordinis provincias inducta est, nimirum gymnasia a no– stratibus sunt aperta ad externos adolescentulos bumanitatis studiis informandos, imo in.publicis ecclesiasticis athenaeis quan– doque sodales nostri disciplinas tradunt et docent. Oum in loco Stans (Helvetia) schola quaedam latinitatis exsta– ret, quam .elerici saeculares moderabantur, ad plurimas vitandas lites inter illos exortas, an. 1778 religiosis provinciae nostrae Hel- · vetiae illa committitur. Porro minister provincialis, suo defini– torio approbante, professores nominabat; exinde praeses loci et scho]ae rector una cum reipublicae moderatoribus propria con– didit statuta. Res igitur prospere procedebat; sed irruente Gal– lorum exercitu an. 1798, schola clausa est. Postmodum autem, civilibus sedatis discordiis, schola iterúm instaurafor magisque excolitur, quae hodiedum magnam existimationem apud_ viros doctos Helveticae nationis olitinet ob eximios, quos profert, religiosae ac civilis culturae f'ructus (1). · Pariter comes Franciscus Fidelis an. 1781 religiosis alumnis eoenobii civitatis Immenstadt in provincia Bavariae mui:rns com– . misit pueros in primis litterarmn elementis erudiendos; quo in negotio ita egregie se gesserunt scholae moderatores, ut paulo post ad altioris tradendae doctrinae gradum eveheretur (2). 245. - Etiam in Italia religiosi sodales Ordinis, civilis po- testatis auctoritat,e excitati, post ditnidiatu:m saeculum XVIII (1) De schola Stantii, aliisque· quas sodales provinciae Helvetioae moderantur of, Enrou . EnERLE, 0.F.M.CAP., Unsere Mittelsoh1ilen und Konvikte, in Die Schfvei– ,eerische · Kapuzine1·p1•ovinz. Ilw Werden · und Wir;.en, p. 89-116, Einsiedeln, 1928; ADELHELM JANN, O.F.M.CAP., GeBohíchte des lfollegiums St. Jlidelis in Stans seit Beginii des 17. Jahrhunderts bis zur franzosisclien Revolution, Stans, 1928; Gymn,i– ~ium Stantiense in Helvetia, in AOC, 1886, t. II, p. 145-147. (2) Cf. ANGELIKus EBERL, GeBohiokte ddr Bayi•isclien Kapuziner-Ordensprovinz, p. 500 sq., Freil.mrg i. Breisgau, 1902.